رادیوهای "FRS" سرویس رادیویی خانوادگی

رادیوهای FRS نوعی از رادیوهای دستی "ارتباط دو طرفه"هستند. همه ما اسباب‌ بازی‌هایی به نام "تاكی واكی" را به یاد داریم. این دستگاه‌ها كه به صورت جفت بودند، دارای یك بسامد تخصیص یافته از باند FM و با توان خروجی حداقل بودند كه معمولا وسیله بازی كودكان قرار داشتند.

یکی از سرویس هایی کهکمیته ملی ارتباطات جهتفعالیت های روزانهبهعموممردمواگذارنموده است سرویسهایخانوادگی است. این دو سرویس از جمله سرویس هایکم نظیری میباشندکهدارایرادیو های مختص خود هستند . این رادیوها که به نام همین سرویس ها نامیده میشوند اکثرا توسط عموم مردم جهت انجام کارهای مختلف مورد استفاده قرار می گیرند.از آنجایی که فرکانس اختصاص یافته به این سرویس ها مشخص می باشد سازندگان این رادیو ها در هنگامساختفرکانس مورد نظر را بر روی دستگاه تنظیم و همچنین توان خروجی آن را نیز معیین می نمایند که بر خلاف رادیوهای حرفه ای در هنگام استفاده قابل تغییر نمی باشند

امروزه می‌توان رادیوهای FRS را نسل پیشرفته‌تر همان اسباب‌ بازی‌ها دانست كه توسط كاربران غیر حرفه‌ای مورد استفاده واقع می‌گیرند. گرچه امروزه این دستگاه‌های ارتباطی در انواع مختلفی تولید و عرضه می‌گردند ولی همگی دارای ویژگی‌های مشتركی می‌باشند كه در زیر برخی از آنها را برای آشنایی بیشتر از نظر می‌گذرانیم:

بسامد FRS :

اولین و اساسی‌ترین مطلب بسامدتخصیص یافته برای این رادیوها است، در كل می‌توان FRS ها را برحسب بسامدبه دو دسته آمریكایی و اروپایی تقسیم‌ كرد. در اكثر دستگاه‌های اروپایی تعداد كانال‌ها 8 و تعداد كدها 38 هست. این در حالی است كه دستگاه‌های آمریكایی دارای 14 كانال و بین 38 الی 99 كد كاهش تداخل برای هر كانال هستند.

 جدول کانال های استانداردPMR اروپایی

جدول FRS های آمریكایی

تا اینجا به ایننتیجه رسید یمکهتمامی سازنده گان رادیوهای این سرویسجهتارئهمحصول خود ملزم به رعایت استاندارد هایی از جمله تنظیمدقیقفرکانس های فوق برای هر یک از کانالها از طرفکمیسیونملیارتباطات هستند و حتمامی دانید کههر گاه دورادیو دوطرفه در محدوده برد یکدیگر قرار بگیرند و در صورتیکه بر روی یک فرکانس مشابه عملارسال و دریافتراانجامدهندبا یکدیگر تداخل می نمایندومی توانندبا یکدیگرنیزارتباط برقرارنمایند .این موضوع هم دارایمعایبیوهم دارای محاسنی است که در زیر به آن می پردازم.

مزیت: فرضکنیدشما بادوستانتانویا خانواده به یکسفریاگردشتفریحیبه طبیعت رفته اید و برای حفظ ارتباط بین خود و بقیهدوستان از یکیاچندجفترادیو خانوادگیاستفادهمیکنیددر حین گردش از محل اصلی دور می شویدو ناگهانمشکلی برای شما پیش می آید که قادر به بازگشت به محل اولیه و اطلاع به دوستان برای کمک نیستید( افتادن در چاله ویا شکستن پاو ...)

در این حالت در صورتیکه شما در برد پوششی رادیو خانواده یا دوستان قرار گرفته باشید و همچنین کانال فرکانسی آنها را بدانید می توانید با آنها ارتباط بر قرار کرده و آنها را از وقوع حادثه مطلع نمایید تا به کمک شما بیایند. کاربران این گونه رادیو ها همواره خاطرات زیادی از کاربرد مفید و به موقع این دستگاه ها در شرایطمختلف بیان می کنند

و اما عیب آن: حال فرض کنید که در یک محیط شهری می خواهید بوسیله این رادیو ها با خانواده یا دوستانتان برای انجام کارهایی (خرید یا گردش و ...) ارتباط داشته باشید. شما بر روی یکی از کانالها با آنها به مکالمه می پردازید ولی شخص ثالثی که از این نوع رادیوها را در اختیار دارد و در برد رادیو شما یا دوست شما و یا هردو قرار گرفته است و نیز فرکانس کانالی مشابه دستگاه شما بر روی رادیو او نیز تنظیم شده است می تواند بهطور کامل مکالمات رد و بدل شده شما را بشنود و یا حتی با شما به مکالمه پرداخته و ایجاد مزاحمت نماید. این حالت به اصطلاح تداخل نامیده می شود.

اما راه حل این مشکل چیست؟

جدول کدهای استاندارد کاهش تداخل

 باید بدانید که امروزه اکثر سازندگان برای رفع این دست مشکلات راه هایی را پیش بینی نموده اند. از جمله:

رمز گذاری : در این حالت مکالمات هر دو طرف رمزگذاری شده و شخص سوم قادر به شنیدن مکالمات نیست در حالی که این روش بیشتر در بین کاربری های حرفه ای از رادیو ها ی دو طرفه کاربرد دارد ولی شرکت کنوودبیشتر رادیو های خانوادگی خود را به این سیستم مجهز نموده است.

 استفاده از کدهای کاهش تداخل: این کدها ریز فرکانس هایی در حد کیلوهرتز می باشند که رقم سمت راست بعد از اعشارفرکانس اصلی کانالها را دچار تغییر می نماید . تعداد این کدها معمولا38 عدد برای هر کانال در نظر گرفته می شوند و می توانند احتمال بوجود آمدن تداخل را تا حد چشم گیری کاهش دهند. بطوریکه برای ایجاد امکان شنود و مکالمه می بایست همه موارد زیر بر قرار باشند:

1-هر دو رادیو در برد پوششی یکدیگر قرار داشته باشند.

2-هر دو رادیو بر روی فرکانس کانالی یکسان تنظیم شده باشند.

3-هر دو رادیو بر روی کد کانالی یکسانی تنظیم شده باشند.

در صورت عدم برقراری هر یک از سه شرط فوق امکان ایجاد تداخل وجود ندارد.جدول کدهای کاهش تداخل استاندارد برای رادیو های خانوادگی را مشاهده می نمایید

كدهای كاهش تداخل : با توجه به این امر كه بسامد‌های رادیویی برای تمام دستگاه‌های FRS استاندارد مشابه است، بدون شك، ایجاد تداخل كانالی و یا شنود مكالمات در محدوده خاص بسیار محتمل است، از این رو سازندگان جهت جلوگیری از امكان تداخل مكالمات و تاحدی ممانعت از شنود توسط دیگران، اقدام به ایجاد كد برای هر كانال نموده‌اند، این كدها چیزی نیست جز ریزبسامد‌های مختلف در حد (hz) كه رقم سمت راست اعشار بسامد كانال‌ها را (جدول كانال‌ها) تغییر داده و در نهایت مانع از شنود و تداخل تا حد زیادی می‌گردد.

در جدول زیر ریزبسامد‌های مختص كدهای استاندارد از 1 لی 38 آمده است، كاربر می‌تواند روی هر كانال یك كد خاص را تنظیم نماید. برای مثال كانال 12 كد 32 در این صورت تنها دستگاه‌هایی قادر به دریافت مكالمات ارسالی از رادیوی كاربر را دارند كه اولا در محدوده برد دستگاه كاربر بوده و ثانیا امكان تنظیم بر روی كد و كانالی مشابه دستگاه كاربر را داشته باشند. بنابراین با یك حساب ساده ریاضی در می‌یابیم كه این كدها احتمال تداخل را از مثلا 14/1 (برای دستگاه بدون كد) تا

 532=38×14 ، 532/1 (برای دستگاه 14، 38) كاهش خواهند داد كه رقم چشم‌گیری است.

توان خروجی: مشخصه دیگری از FRS ها توان خروجی آنها است كه معمولا بین 1 الی 2/1 وات متغیر است.

مقدار برد: برد FRS ها بین 3 تا 5 كیلومتر اسمی و 1 الی 2 كیلومتر حقیقی (فضای شهری) متغیر است.

لازم به ذكر است كه میزان برد وابستگی شدیدی به محیط استفاده از دستگاه دارد.

امکانات اضافیعلاوه بر موارد یاد شده هر سازنده امكاناتی را در محصولات خود به طور مختلف ارائه می‌دهد كه از آن جمله عبارتند از:

 اسکن یا جستجو کانالها :

جستجو بین کانالها وکد هاجهتتعیین کانالهای مشغول و کانالهای آزاد.بدین شکل کهرادیو تک تک کانال ها و کدها را به ترتیب و به طور متوالی از نظر مشغول یا آزاد بودن بررسی می نماید و در صورت یافتنکانالمشغولبررویآنتوقف نموده و صدای مکالمات را پخش می نماید.

سیستم Vox :

سیستم فوق یکسیستمفعال سازیصوتیمی باشد که به شما کمک می کند تا بدون فشردن کلید ( پی تی تی ) (کلیدیکه در هنگام ارسالمکالمه باید فشرده و نگه داشته شود)و تنها با شروع به صحبتعمل ارسالرا انجام دهید بدینشکلکه میکروفون حساس داخلییا خارجیدستگاهتنها با صدای شمافعال شده و کارکلید فوقرا انجام می دهد.

باطری های قابل شارژ :

اکثر اینرادیوها ازچند عدد باطری سایز قلمی و یا نیم قلمی استفادهمی کنندکه در گاهی مواردممکن است قابلیت شارژ داخلی ( شارژ باطری ها بدون خارج کردن از رادیو و تنها با قرار دادن رادیو داخل دستگاه شارژر) داشته باشند .بیشتر رادیوهای شرکت موتورولا از این گونه اند

تن های مختلف :

 از جمله این تن ها که زنگهایکوتاهمیباشند می توانبه تن دریافت پیام( اندکی قبل از رسیدنپیام به رادیو شما پخش می شود) و یا تن هشدار و یا تن خاتمه پیام ( در زمان رها کردن کلید ارسال پیام از طرف مقابل جهت اعلام آمادگی برای دریافت پاسخ از طرف وی ارسال می گردد) اشاره نمود.

کانال اطلاعات آب و هوا :

 تعداد این کانال ها 7 عدد می باشد و بطور یکطرفه ( فقط دریافت) اطلاعات مختلف مربوط به شرایط جوی را در طول شبانه روز (در ایالات متحده وکانادا) در اختیار کاربران قرار می دهند. گفتنی است برخیتولیداتشرکت موتورولا از جملهاینوایندارای این مزیت هستند. در زیر جدول فرکانس هایاینکانال ها آمده استدر ضمن جهت مطالعه اطلاعات بیشتر در این خصوص می توانید به این سایت مراجعه نمایید.

چه کسانی از رادیوهای فوق استفاده می کنند؟

این رادیو ها در محیط شهری بردی بین 1الی2کیلومتر و در محیط باز ( دشت و صحرا ) بردی برابر با 3 الی 6 کیلومتررا پوشش می دهند با توجه به این موضوع اکثر کاربران را موارد زیر تشکیل می دهند:

گروه های نو جوانان و جوانان/ گروه های ورزشی: اسکی و کوهنوردی و.../ تفریح و سرگرمی افراد خانواده در گردش یا سفر و یا خرید/گروه های گردشگری/ کارکنان هتل ها / پرسنل بیمارستان ها / کار گاه های ساختمان و گروه های نقشه برداری/نگهبانان و پرسنل کارخانه ها وبسیاری مواردی از این قبیل که نیاز به یک ارتباط لحظه ایو سریع دارند.

 آیا فقط می توان در آن واحد 2 به 2 با یکدیگر در ارتباط بود؟

خیر/ تعداد رادیوها میتواند تا بینهایت گسترش یابد و همه می توانند باهم درارتباط باشند.هرنوع رادیو خانوادگی با هر مارک و مدل میتواند دیگر رادیوهای خانوادگی را نیز دریافت نماید

موارد كاربرد FRS ها:

رادیوهای FRS برای موارد زیر مطلوب هستند: كاركنان هتل‌ها، شركت‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای، نگهبانان كارخانجات و كارگاه‌های ساختمانی و صنعتی، پرسنل بیمارستان‌ها، گروه‌های اردویی، ورزشی و كوهنوردی و سرگرمی و تفریح افراد خانواده در پیك نیك.

 

نوشته: شروین هادی نژاد
ناشر: مجله دنیای مخابرات و ارتباطات