|
بمبهاي الكترومغناطيسي |
|
سلاح تازه اي كه ساخت آن بسيار ساده و تأثير آن كاملاً
گسترده است ، نگراني هايي را براي دانشمندان و
دولتمردان بوجود آورده است . به نوشته هفته نامه علمي
نيوساينتيست اين سلاح مؤثر « بمب الكترو مغناطيسي »
نام دارد كه اساس و عصاره آنها چيزي نيست جز يك پرتو
شديد و آني از موجهاي راديويي يا مايكروويو كه قادر
است همه مدارهاي الكتريكي را كه در سر راهش قرار گيرد
، نابود سازد . در دوراني كه بافت و ساخت تمامي جوامع
تا حدود بسيار زيادي به دستاوردهاي علمي از نوع
الكترونيكي وابسته است و همه امور از تجهيزات
بيمارستانها تا شبكه هاي مخابراتي و از رايانه هاي
بانكها و مؤسسات بزرگ مالي يا نظامي تا دستگاههاي
نظارت و مراقبت ، نحوه كار ماشينها و ادوات صنعتي همگي
متكي به ساختارهاي الكترونيك هستند ، كاربرد بمبهاي
الكترو مغناطيس مي تواند سبب فلج شدن روند زندگي در
مناطق بزرگ مسكوني شود . به اعتقاد برخي كارشناسان به
نظر مي رسد كشورهاي پيشرفته پيشاپيش چنين سلاحي را
تكميل كرده اند و حتي برخي بر اين باورند كه ناتو در
جريان جنگ عليه صربستان از اين قبيل بمبها براي تخريب
دستگاههاي رادار صربها بهره گرفته است . توجه به
بمبهاي الكترو مغناطيس حدود نيم قرن قبل مطرح شد .
متخصصان در آن هنگام به اين نكته توجه كردند كه اگر
بمبي هسته اي منفجر شود ، امواج الكترومغناطيسي كه در
اثر انفجار پديد مي آيد تمامي مدارهاي الكترونيك را
نابود مي سازد . اما مسئله اين بود كه به چه ترتيب
بتوان موج انفجار را ايجاد كرد بدون آنكه نياز به
انجام يك انفجار هسته اي باشد ؟
دانشمندان مي دانستند كه كليد حل اين مسئله در ايجاد
پالسهاي ( تپ هاي ) الكتريكي كه با عمر بسيار كوتاه و
قدرت زياد نهفته است . اگر اينگونه پالسها به درون يك
آنتن فرستنده تغذيه شوند ، امواج الكترومغناطيس
قدرتمندي در فركانسهاي ( بسامد ) مختلف از آنتن بيرون
مي آيند ، هر چه فركانس موج بالاتر باشد ، امكان
تأثيرگذاري آن بر مدارهاي الكترونيك دستگاهها بيشتر
خواهد شد . بزودي اين نكته روشن شد كه مناسب ترين
امواج الكترومغناطيس براي ساخت بمبهاي الكترومغناطيس
امواج با فركانس در حدود گيگا هرتز است . اين نوع
امواج قادرند به درون انواع دستگاههاي الكترونيك نفوذ
كنند و آنها را از كار بيندازند . براي توليد امواج با
فركانس گيگاهرتز نياز به توليد پالسهاي الكترونيكي بود
كه تنها 100 پيكو ثانيه تدوام پيدا كنند . يك شيوه
توليد اين نوع پالسها استفاده از دستگاهي به نام «
مولد ژنراتور ماركس » بود . اين دستگاه عمدتاً متشكل
است از مجموعه بزرگي از خازنها كه يكي پس از ديگري
تخليه مي شوند و نوعي جريان الكتريكي موجي شكل بوجود
مي آورند . با گذراندن اين جريان از درون مجموعه اي از
كليدهاي بسيار سريع مي توان پالسهايي با دوره زماني
300 پيكوثانيه توليد كرد . با عبور دادن اين پالسها از
درون يك آنتن ، امواج الكترومغناطيسي بسيار قوي توليد
مي شود . مولدهاي ماركس سنگين هستند اما مي توانند پشت
سرهم روشن شوند تا يك سلسله پالسهاي قدرتمند را به
صورت متوالي توليد كنند . اين نوع مولدها هم اكنون در
قلب يك برنامه تحقيقاتي قرار دارند كه بوسيله نيروي
هوايي آمريكا كانزاس در دست اجراست . هدف اين برنامه
جاي دادن مولدهاي ماركس روي هواپيماهاي بدون خلبان يا
در درون بمبها و موشكهاست تا از اين طريق نوعي « ميدان
مين الكترومغناطيس » براي مقابله با دشمن ايجاد شود .
اگر هواپيما يا موشك دشمن از درون اين ميدان مين
الكترومغناطيس عبور كند ، بلافاصله نابود خواهد شد .
اگر لازم باشد تنها يك انفجار عظيم به انجام رسد ، به
دستگاهي نياز است كه بتواند يك پالس الكترونيكي بسيار
قدرتمند را بوجود آورد ؛ اين كار را مي توان با
استفاده از مواد منفجره متعارف نظير « تي . ان . تي »
انجام داد . دستگاهي كه اين عمل را به انجام مي رساند
، « متراكم كننده شار » نام دارد . در اين دستگاه از
انفجار اوليه يك ماده منفجره متعارف براي فشرده كردن
يك جريان الكتريكي و ميدان الكترومغناطيسي توليد شده
بوسيله آن استفاده مي شود. زماني كه اين جريان فشرده
شد ، به درون يك آنتن فرستاده مي شود و يك موج
الكترومغناطيس بسيار قدرتمند از آنتن بيرون مي آيد .
نيوساينتيست مي افزايد : طرح تكميل دستگاههاي متراكم
كننده شار از سوي نيروي هوايي آمريكا در ايالت نيو
مكزيكو در دست تكميل است . از جمله طرحهايي كه براي
كاربرد اين دستگاه در نظر گرفته شده ، جاي دادن آنها
در بمبهايي است كه از هواپيما به پايين پرتاب مي شود و
نصب آنها در موشكهاي هوا به هواست . امتياز بزرگ
بمبهاي الكترومغناطيس در دو نكته است : نخست آنكه اين
بمبها مستقيماً جان انسانها را به خطر نمي اندازد و
تنها بر دستگاههاي الكترونيك اثر مي گذارد ؛ و نكته
دوم آنكه ساخت آنها بسيار ساده است . بمبهاي
الكترومغناطيس در صورتي مي توانند بالاترين خسارت را
وارد آورند كه فركانس امواجشان با فركانس دستگاههايي
كه به آنها وارد مي شوند يكسان باشد . بنابراين براي
ايجاد مصونيت در دستگاههاي الكترونيكي كه در مراكز
حساس كار مي كنند ، مي توان طراحي مدارها را به گونه
اي انجام داد كه اولاً ميان بخشهاي مختلف ، سپرهاي
محافظتي موجود باشد و ثانياً در ورودي اين قبيل
دستگاهها بايد صافيها و سنجنده هايي را قرار داد كه
بتواند علامتهاي مورد نياز و امواج حاصل از انفجار را
تشخيص دهند و مانع ورود اين قبيل امواج شوند .
منبع : ( www . sciencedaily . com )
